تبلیغات
بررسی و كارشناسی صنایع موشكی و پدافندی و جنگنده های برتر دنیا - F-16 های پاكستان
یکشنبه 20 دی 1388

F-16 های پاكستان

   نوشته شده توسط: reza sabbaghi    نوع مطلب :جنگنده های چند منظوره ،

F-16 های پاكستان: مدلهایی بر اساس Block 15
به تاریخ دسامبر 1981، دولت پاكستان قراردادی را برای خرید 40 فروند F-16A/B مشتمل بر 28 فروند مدل A و 12 فروند مدل B به امضاء رساند. این جنگنده‏ها در دو دستهء 6 و 34 فروندی تحویل شدند. اولین جنگنده، به تاریخ اكتبر 1982 از خط تولید كارخانه در فورت‏ورث تگزاس خارج شده و به تاریخ 15 ژانویهء 1983 تحویل اسكادران «شاهید جاوید» مستقر در پایگاه هوایی «سرگردها» شد.
F-16 های پاكستانی از سری Block15 بوده و به موتور توربوفن ساخت پرات اند ویتنی به نام F100-PW-200 تجهیز شده بودند.
تمام این 40 فروند، مابین سالهای 1983 تا 1987 تحویل نیروی هوایی پاكستان شدند.
تا سال 1997، تعداد 8 فروند از F-16 های پاكستان، طی حوادث گوناگون از بین رفتند و بنابراین تنها 32 فروند باقی ماند. با وجود اعمال تحریم علیه پاكستان، این F-16 ها، طبق قرارداد، كاملن از نظر قطعات یدكی و تعمیر و نگهداری توسط سازنده، پشتیبانی شدند.
F-16 های پاکستان، دو شماره ابتدای سریال‏شان نشانگر سال تحویل و سه شمارهء بعدی برای مدل A، عدد 701 به بعد و مدل B، عدد 601 به بعد، به کار رفته است.


F-16A پاکستان به شماره سریال 82702



F-16C و F-16D
مدلهایی بر اساس F-16A/B هستند. در این مدلها تكنولوژی به كار گرفته شده در سیستم قدیمی كنترل و نمایشگر كابین، ادغام شده است. تمام F-16 هایی كه از تاریخ نوامبر 1981 به بعد تولید شده‏اند، حاوی یك سیم‏كشی و معماری خاص پیش‏بینی شده جهت انعطاف‏پذیر بودن در افزودن سیستم‏های جدید، ایجاد دقت بیشتر در هدف‏گیری اهداف زمینی، قابلیت انجام عملیات شبانه و رهگیری اهداف دور (BVR) بودند. بر این اساس، همهء F-16 های به كار گرفته شده در «گارد ملی دفاع هوایی» و نیروی هوایی ایالات متحده، به مدل C و D تبدیل شده‏اند. در این تبدیلات، Block های متفاوتی نیز ایجاد شده است:
گارد ملی دفاع هوایی = Air National Guard


F-16 Block 20
به سال 1996 بر اساس توسعهء مدل F-16A/B معرفی شد و بهبودهایی مطابق زیر داشت:
* افزایش حداكثر وزن قابل برخاستن به 17010 كیلوگرم
* افزایش حداكثر وزن قابل تحمل در فشار ثقل 9G به 11939 كیلوگرم
* بهبود كابین و آویونیك
* رادار APG-66(V)3
* موتور توربوفن پرات اند ویتنی F100-PW-220
* قابلیت حمل و پرتاب موشكهای AIM-7 (اسپارو)
* RWR یا گیرندهء اخطار راداری (Radar Warning Receiver) از نوع AN/ALR-56M
* منحرف كنندهء موشكهای ضدهوایی AN/ALR-56M (به وسیلهء Chaff و Flare)


استاندارد F-16C/D
از استاندارد Block20 به بعد، این جنگنده با نام F-16C/D نامیده شد.


F-16 Block 25
از این مدل به تعداد 244 فروند بین سالهای 1984 و 1986 برای نیروی هوایی ایالات متحده ساخته شد. اولین مدل F-16C/D با سری Block 25 شناخته شد. با توجه به فضایی كه برای رشد و توسعهء سیستم‏های جدید در نظر گرفته شده بود، این مدل یك جنگندهء «چند منظوره» به تمام معنا محسوب می‏شد. برخی تغییرات انجام شده اینها بودند:
* نصب نمایشگرهای رنگی چند منظوره
* رادار چندحالتهء AN/APG-68
* سیستم ضدعمل الكترونیك (ECM)
* قابلیت حمل و پرتاب موشك هوا به زمین AGM-65D Maverick
* افزایش ظرفیت الكتریكی ذخیره شدهء سیستم (برق هواپیما) مطابق زیر:
60 كیلوولت‏آمپر در ژنراتور اصلی (60 kVA main generator)
10 كیلوولت‏آمپر ژنراتور آماده‏به‏‎كار (10 kVA standby generator)
5 كیلوولت‏آمپر ژنراتور اضطراری (5 kVA emergency generator)
افزایش ظرفیت ذخیره سازی محیطی كنترل سیستم‏ها به 12 كیلووات
این مدل قادر شد برای اولین بار، موشكهای هوا به هوای «آمرام» را حمل كند، در شب عملیات كند، دقت‏اش در حمله به اهداف زمینی بسیار افزایش یابد، رادارش بهبود یافت (رادار پیشرفتهء AN/APG-68 ساخت وستینگهاوس): با برد بیشتر، شناسایی‏كنندهء دقیق ارتفاع و سرعت اهداف هوایی و افزایش حالتهای كاری رادار.
شركت Westinghouse امروزه جزئی از شركت معظم نورثروپ – گرومن است.


F-16 Block 30/32
* ورود به خدمت: 1986
* ورود به خدمت با موتورهای F110 به پایگاه 88 ام نیروی هوایی در Ramstein آلمان غربی: از اكتبر 1986
* قابلیت حمل و پرتاب موشكهای: AGM-88A HARM (ضدرادار) و AGM-45 Shrike (ضدرادار) و AGM-65D Maverick (هوا به زمین)
* موتور ساخت پرات اند ویتنی با نام F100-PW-220 در مدل Block32
* موتور ساخت جنرال الكتریك با نام F110-GE-100 در مدل Block30
* افزایش حافظهء ذخیره‏سازی اطلاعات در كامپیوتر مركزی هواپیما
* بهبود درزگیری مخزن سوخت تعبیه شده در داخل بدنه
* قابلیت رهگیری هم‏زمان چند هدف و به كارگیری موشكهای هوا به هوای آمرام (مانند مدل Block 30B)
* واحد سخنگوی كابین (اخطار با صدای انسان)
* قابلیت حمل و پرتاب موشك ضدرادار AGM-45 Shrike
* سیستم ادامه دهندهء ذخیره‏سازی اطلاعات سقوط
* طرح خاص ورودی هوای موتور که اجازه می دهد موتور F110 در سرعتهای پرواز پائین، با حداکثر کشش خود کار کند
* نرم افزار ارتقاء یافتهء رادار برای درگیری هم زمان با چند هدف هوایی به وسیلهء موشکهای آمرام (از اوائل 1988)
* رادار ارتقاء یافته به وسیلهء پشتیبانی مالی دولتهای اروپایی جهت ایجاد قابلیت شلیک موشکهای راداری AIM-7F و AIM-7M در مدل F-16C (آغاز پروژه به تاریخ می 1989 که اواسط 1991 پایان یافت)


تست شلیک موشک AIM-7 توسط F-16C پایگاه هوایی Edward



F-16 Block 40/42 منسوب به F-16CG/DG
سری 40 و 42 تولیدشان به سال 1988 آغاز شد و تا سال 1995 ادامه یافت. در مدل CG/DG که بر اساس این سری ساخته شده اند، برخی تغییرات بدین شرح انجام شدند:

* تجهیز شدن به قابلیتهای برتر در ناوبری (هدایت و رهیابی مستقل هواپیما)
* افزایش دقت در حمله علیه اهداف زمینی
* قابلیت عملیات در تمام شرائط آب و هوایی و شب به وسیلهء غلاف نشانه‏گذاری LANTIRN
* بارگذاری افزون‏تر تسلیحات هوا به زمین نظیر بمب‏های هدایت‏لیزری:
GBU-10 و GBU-12 و GBU-15 و GBU-24 موسوم به Paveway
* سیستم گیرندهء اخطار ALR-56M
* سیستم منحرف كنندهء موشكهای ضدهوایی به وسیلهء Chaff و Flare موسوم به ALE-47
* سیستم ذخیرهء الكتریكی بهبود یافته
* برخی بهبودهای ساختاری در بدنه
امروزه عمدهء هواپیماهای سری 40 به سطح تكنولوژیك Block 50 ارتقاء داده شده‏اند.


یک فروند F-16 در حال پرتاب Flare برای منحرف کردن موشک شلیک شده



استاندارد F-16E/F
F-16 جنگنده‏ای بود كه در عملیات «طوفان صحرا» به سال 1991 و آزادسازی عراق به سال 2003 بسیار كارآمد نشان داد و از آن با نام «اسب زحمت‏كش طوفان صحرا» نیز نام برده می‏شود، اینك با ورود به خدمت مدل بسیار پیشرفته‏ای كه با نام گذاری جدید E و F شناخته می‏شود و كد پیشرفت آن نیز Block 50/52/60/62 اعلام شده است؛ انتظار می‏رود كه تا سال 2011 خط تولیدش در فورت‏ورث تگزاس، همچنان برقرار بماند و سپس خط تولید آن با جنگنده F-35 JSF جایگزین خواهد شد.


جنگندهء ضربتی A-10 در حین پرتاب Chaff


پیشینهء سری 60 به سال 1989 باز می‏گردد. در آن سال F-16 به صورت زیر تجهیز شد و قرار شدن جانشین جنگندهء A-10 warthog شود:

* مسلسل بسیار پرقدرت 30 میلی‏متری
* بالهای مقام‏سازی شده در برابر برخورد مسلسل كالیبر 7.62 میلی‏متری
اما Block 60 ای كه مد نظر بود، هیچگاه وارد خط تولید نشد و نوع جدیدی از Block 60 بر اساس بهینه‏سازی و تكامل Block 50 ساخته شد.
در ابتدا قرار بود سری 60 مجهز به بالهای دلتاشكل شوند، اما در اواسط طرح توسعه، بنا شد از همان طرح اولیهء F-16 استفاده شده و در ساختار ظاهری، تغییر زیادی ایجاد نشود و تغییرات، بنا به درخواست مشتری، اعمال گردند؛ همچنین Block 60 فقط به منظور صادرات توسعه یافت.
این سری از F-16، دچار دگرگونی‏های ساختاری بسیاری شده است كه از آن جمله می‏توان به قابلیت حمل سوخت بسیار بیشتر، سیستم‏های آویونیك و سنسورهای بسیار حساس، نمایشگرهای رنگی چندمنظوره مجهز به سیستم رابط ماشین – خلبان (برای مثال سیستم سخنگوی كابین) نسبت به مدلهای قبلی، نام برد.
تاكنون كشورهای زیادی مشتری سری Block50/52/60 بوده‏اند: ایالات متحده، یونان، اسرائیل، امارات، شیلی و لهستان.

اسرائیل 102 فروند جنگندهء F-16D سری Block 50/52 را با تغییرات و بهسازی‏های بیشتر با نام F-16I سفارش داده و اولین فروند از آنها را به تاریخ فوریه 2004 دریافت نموده است و قرار است مابقی به تدریج تا سال 2008 تحویل شوند.

امارات متحدهء عربی نیز به عنوان یكی از مشتریان پروپاقرص تجهیزات نظامی، 80 فروند Block 60 (شامل مدلهای E و F) را به تاریخ می 1998 سفارش داد و این جنگنده‏‎ها را مابین سالهای 2002 تا 2004 تحویل گرفت.

مهمترین مشخصه برای شناسایی این F-16 از سایر مدلها، تانكهای سوخت اضافی است كه در طرفین بالای بدنه نصب شده‏اند و در اصطلاح به آنها CFT اطلاق می‏شود.
همانند F-16B/D، مدل F نیز دو نفره است و كابین عقب هم می‏تواند به عنوان محل «خدمهء سیستم تسلیحات» و هم به عنوان محل استاد خلبان (برای پروازهای آموزشی) مورد استفاده قرار بگیرد.
رابط ماشین - خلبان = enhanced pilot/vehicle interfaces
CFT مخفف Conformal Fuel Tanks (تانكهای سوخت تطبیق داده شده)
خدمهء سیستم تسلیحات = weapon system operator

مخازن سوخت تطبیقی (CFT) در این تصویر به وضوع مشخص اند




F-16 Block 50/52
* تجهیز به رادار APG-68(V)7 ساخت نورثروپ – گرومن در Block 50 و APG-68(V)9 در Block 52
* موتور ساخت جنرال الکتریک به نام F110-GE-129 با كشش 32500 پاوند و ورودی هوای اصلاح شده (بزرگ) جهت Block50
* موتور ساخت پرات اند ویتنی به نام F100-PW-229 با كشش 29000 پاوند و ورودی هوای نرمال (كوچك) جهت Block52
* راهبر هواپیما جهت پرواز در ارتفاع پائین (جهت مخفی ماندن از رادار) ساخت لاکهید مارتین
* قابلیت حمل غلاف هدفیاب شبانه یا LANTIRN
* تکنولوژی توسعه یافته شامل نمایشگرهای رنگی قابل برنامه‏ریزی استخراج کنندهء اطلاعات
* کامپیوتر بسیار پیشرفتهء «ماجولار» مخصوص برنامه‏ریزی انجام ماموریت (Modular Mission Computer)
* سیستم دیجیتال دنبال کردن عوارض زمین (پستی و بلندی ها) به جهت دیده نشدن توسط رادار و عدم برخورد با عوارض زمین موسوم به Digital Terrain System
* دوربین فیلمبرداری ویدیویی رنگی جدید مجهز به سه عدد نوار ذخیره سازی جهت ضبط ماموریت و تصاویر نمایشگر سربالای خلبان (HUD)
* واحد ارتقاء یافتهء انتقال اطلاعات (به مرکز زمینی)
* قابلیت حمل بمبهای CBU-103/104/105 Wind-Corrected Munitions Dispenser
* قابلیت حمل بمبهای JSOW یا AGM-154 Joint Stand-Off Weapon
* قابلیت حمل بمبهای JDAM یا GBU-31/32 Joint Direct Attack Munitions
* دارای سیستمی جهت انجام ماموریتهای اکتشافی (شناسایی و جاسوسی)
* تولید کنندهء اکسیژن مورد نیاز کابین به نام OBOGS یا on-board oxygen generation system
* سیستم نمایشگر تعبیه شده در داخل كلاه خلبان (helmet-mounted cueing system) جهت هدفگیری به وسیلهء سایت نشانه‏روی نصب شده داخل نمایشگر كلاه
* كابین با نور تطبیق یافتهء آلات دقیق، ویژهء عدم تداخل نورها به هنگام استفاده از «عینك مخصوص دید در شب»
* استاندارد Link16 جهت ایجاد «سیستم تاكتیكی ارتباط اطلاعاتی» مطابق استاندارد ناتو جهت ایمنی بیشتر هنگام ماموریت، تبادل سریع اطلاعات دریافتی با شبكه‏های چندگانهء اطلاعاتی مركز (multi-node network)، مقاومت در برابر پارازیت ارسالی دشمن
* سیستم تشخیص هواپیمای خودی از دشمن جهت عدم شلیك اشتباه موشكهای ماورای دید آمرام
و . . .

بهترین مشتری برای Block 52، سفارش 50 فروندی یونان به سال 2004 بوده است كه همگی در همان سال تحویل شده‏اند. یونان همچنین به سال 2005، به دلیل کیفیت بسیار بالای این سری از F-16، سفارش 30 فروندی دیگری را به همراه حق انتخاب 10 فروند دیگر با جنرال‏داینامیكز منعقد كرد كه قرار است تا پایان سال 2009 همگی تحویل شوند.
Modular = سیستم یا کامپیوتری که با اتصال قطعات و بلاکهای کوچکتر ساخته شده است.
عینك مخصوص دید در شب = Night Vision Goggles یا NVG
سیستم تاكتیكی ارتباط اطلاعاتی = tactical data link systems


غلاف نشانه گذاری LANITRN در زیر F-16I مشخص است



F-16I
مدل دو نفرهء ساخته شده بر اساس F-16D سری Block 50/52 به سفارش نیروی هوایی اسرائیل، که در اسرائیل، Sufa (طوفان به زبان عبری) نام گذاری شده است؛ مجهز به سیستم های خاص و سفارشی نیروی هوایی اسرائیل.


F-16I




F-16 Block 50D/52D Wild Weasel
(نوع راسوی وحشی یا جنگندهء مخصوص جنگ الكترونیك)
F-16CJ (اقتباس شده از مدل Block 50) نوع یك نفره و F-16DJ نوع دو نفره هستند و امروزه بهترین جنگنده‏های ایالات متحده برای حمل موشكهای ضدرادار AGM-88 HARM (هارم) و سیستم «هدف‏یاب رادار دشمن» (AN/ASQ-213) كه با كد HTS شناخته می‏‎شوند. این جنگنده‏های «ماموریت شكستن دفاع هوایی دشمن» را بر عهده دارند.
جنگنده های پیشرفتهء F-16 CJ/DJ پس از بازنشستگی هواپیماهای قدیمی F-4G Wild Weasel به سال 1994، به تدریج جایگزین آنها شده اند.

مفهوم اصلی در حمله به مواضع دفاع هوایی دشمن در تركیبی با جنگنده‏های F-15 با كد PDF و در F-16 با كد HTS شناسانده می‏شود. هرچند كه مفهوم این تیم در عمل خیلی كارآمد نبوده است و بدین جهت از سیستم بهبود یافتهء JETS بهره‏گیری می‏شود و در عمل ثابت شده است كه موشكهای هارم ای كه توسط سیستم JETS به سمت رادارهای دشمن هدایت می‏شوند بسیار كاراتر هستند. با توجه به پیشرفته بودن سیستم‏های الكترونیكی و خاص بودن ماموریتی كه این جنگنده برعهده دارد، ایالات متحده، این سری از F-16 را به هیچ مشتری خارجی، تحویل نخواهد داد.

برخی مشخصات:
* سیستم HTS با هدایت موشكهای HARM بر علیه رادارهای دشمن از فواصل دور
* غلاف تولید كنندهء پارازیت ALQ-119 جهت حفاظت جنگنده در برابر رادار و موشكهای دشمن
* جایگزین جنگندهء F-4G از سال 1994 جهت انجام ماموریت SEAD

سیستم هدف‏یاب رادار دشمن = AN/ASQ-213 HARM Targeting System موسوم به HTS
ماموریت شكستن دفاع هوایی دشمن = suppression of enemy air defenses موسوم به SEAD
PDF F-15 مخفف F-15 Precision Direction Finding
JETS مخفف Joint Emitter Targeting System

پس از هدفگیری یک فروند F-16DJ در حومهء بغداد به وسیلهء موشک دوش پرتاب سام7 شورشیان، ایمنی این جنگندهء جنگ الکترونیک در برابر چنین سلاح هایی قدیمی، زیر سوال رفته است.


F-16 Block 60/62
* موتور ساخت جنرال‏الكتریك با نام F-110-GE-132 جهت سری Block 60 فروخته شده به امارات با كشش 32500 پاوند
* قابلیت حمل و پرتاب موشكهای میان برد هوا به هوای AIM-120A (آمرام)
* قابلیت حمل و پرتاب موشكهای كوتاه برد AIM-9 (تمامی گونه‏‎های این موشك)
* قابلیت حمل و پرتاب موشكهای هوا به هوای ساخت اسرائیل: Python4 و Python5 (جهت مدل F-16I)
* رادار بسیار پیشرفتهء APG-68(V)9 از نوع AESA یا Active Electronic Scanning Array با سرعت پردازش بالاتر و حافظهء داخلی بیشتر، با قابلیت تفكیك‏پذیری بالا و مكان‏یابی دقیق برای شناسایی اهداف زمینی

* قابلیت همسان‏سازی اطلاعات رسیده از غلافهای هدف‏یاب مختلف نظیر Sniper XR/Pantera ساخت لاكهیدمارتین و Litening ساخت نورثروپ – گرومن – رافال و استفاده از اطلاعات رسیده به وسیلهء این غلافها در جهت پرتاب بمبهای هدایت شونده به وسیلهء مكان‏یاب جهانی (GPS guided) یا بمب‏های هدایت لیزری نظیر:
GBU-31 Joint Direct Attack Munition موسوم به JDAM
AGM-154 Joint Standoff Weapon موسوم به JSOW
CBU-103/104/105 Wind Corrected Munitions Dispenser موسوم به WCMD

* قابلیت حمل غلافهای ناوبری و نشانه‏گذاری LANTIRN و TACAN یا tactical air navigation
* سیستم اندازه‏گیر فاصله تا هدف (DME) یا distance measuring equipment
* گیرنده وی اچ اف برای فرود ایمن (VOR) یا VHF omni directional receiver
* سیستم یكپارچه شدهء ناوبری لیزری موسوم به INS یا Ring Laser Gyro Inertial Navigation System
* مكان یاب جهانی (GPS) یا Global Positioning System
* سیستم دیجیتال عوارض زمین (برنامه‏ریزی جهت عدم برخورد با كوه و تیه برای مخفی ماندن از رادار) موسوم به DTS یا Digital Terrain System


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.